Kolorektal kanser, Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre, hem erkeklerde hem de kadınlarda en yaygın üçüncü kanser türü olarak öne çıkıyor. Dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,9 milyon yeni vaka kaydedilirken, bu hastalık nedeniyle 900 binden fazla insan hayatını kaybediyor.
Türkiye’de ise her yıl 20 bin civarında yeni kolorektal kanser vakası tespit ediliyor. Bu vakaların büyük bir kısmı 50 yaş üstü bireylerde görülüyor.
Erken tanı, kolorektal kanserle mücadelede kritik bir rol oynuyor. Aile Hekimlikleri, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) ve Sağlıklı Hayat Merkezleri, bu konuda vatandaşlara ücretsiz tarama hizmetleri sunuyor.
Geçtiğimiz yıl yaklaşık 3 milyon 800 bin kişi bu hizmetlerden faydalandı. Tarama sonucunda şüpheli bulgular tespit edilen 130 bin birey, ileri tetkik ve tedavi için üst düzey sağlık kuruluşlarına yönlendirildi.
Kolorektal kanserin risk faktörleri arasında yaş, obezite, hareketsizlik, işlenmiş gıdaların aşırı tüketimi, tütün ve alkol kullanımı ile ailede kalın bağırsak kanseri öyküsü yer alıyor. Bu unsurlar, hastalığın gelişimini tetikleyebiliyor. Dolayısıyla, risk grubu içinde bulunanların dikkatli olması öneriliyor.
Kolorektal kanser çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebilir. Ancak dışkılama alışkanlıklarında meydana gelen değişiklikler, uzun süreli kabızlık veya ishal, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı ve anemi gibi semptomlar, doktora başvurmayı gerektiriyor.
50-70 yaş aralığındaki bireyler için gizli kan testi ücretsiz olarak sunuluyor. Bu testler, hızlı tanı kitleri sayesinde gizli kanın tespit edilmesini kolaylaştırıyor.
Özellikle, ailesinde kolorektal kanser geçmişi bulunan bireylerin erken yaşlardan itibaren düzenli tarama yaptırmaları hayati bir öneme sahip. Bu tür önlemler, hastalığın erken evrede teşhis edilip tedavi edilmesine olanak tanıyor.
Kolorektal kanserle mücadelede toplumsal farkındalık da büyük öneme sahip; insanların bu konuda bilgilendirilmesi, erken tanı şansını artırıyor.